Bakens op VHF-en-hoger

Een baken is in principe niets anders dan een zender die een signaal uitzendt dat gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld

  • afregelen en testen van apparatuur,
  • afregelen en testen van antennes,
  • frequentiecalibratie,
  • propagatie-onderzoek.

In de meeste gevallen staat zo’n zender dus de gehele tijd aan, tenzij het specifieke doel of experiment van het baken anders vereist (zoals een EME baken alleen zin heeft om aan te zetten als de maan boven de horizon is). Bij het ‘IARU Synchronised Beacon Project’ zenden meerdere bakens na elkaar vanaf verschillende locaties op dezelfde frequentie.

Omdat de bakenzender vaak niet altijd bemand kan zijn is er dan sprake van ‘onbemand station’ waardoor er een speciale vergunning nodig is. Agentschap Telecom verstrekt die vergunning, als wordt voldaan aan een aantal voorwaarden.

Frequentieplanning

Voor bakens is in de IARU bandplannen frequentieruimte gereserveerd. Uiteraard moeten die frequenties gecoördineerd worden om te voorkomen dat het doel niet voorbijgeschoten wordt.

Zo wordt onnodige interferentie en belemmering van frequentiegebruik van anderen in binnen- en buitenland zo veel mogelijk voorkomen en kan de beschikbare frequentieruimte
zo goed mogelijk worden verdeeld.
Bij het aanvragen van een vergunning voor een baken moeten stukken worden bijgevoegd waaruit blijkt dat afstemming van de zender met de baken coördinator van de IARU (Region 1) heeft plaatsgevonden. Omdat de VERON de IARU vertegenwoordigende vereniging is in Nederland zal dus voordat de aanvraag bij AT wordt ingediend eerst een coördinatieverzoek moeten worden gedaan bij de frequentiecoördinator van de VERON: frequentie-manager@veron.nl
De volgende gegevens zijn daarbij nodig:
Call: van het baken
Voorkeursfrequentie: in MHz
Vermogen: in dBW
e.r.p. vermogen: in Watt
Mode: modulatie volgens het ITU classificatiesysteem
Antenne: versterking in dBd
Antenne polarisatie:
Antenne afstraal richting:
Antenne hoogte: in meters t.o.v. straatniveau
opstel plaats: plaatsnaam van dicht nabij gelegen stat)
coördinaten: de coördinaten volgens het WGS84 coördinatenstelsels, de seconden op 1 decimale achter de komma nauwkeurig
locatorvak: in het Maidenhead Locator Systeem in 10 karakters (bijvoorbeeld hier te vinden)
De frequentiecoördinator doet onderzoek en stemt (indien van toepassing) e.e.a. internationaal en met de aanvrager af. De uiteindelijke goedkeur bestaat uit een toestemmingsverklaring die verstrekt wordt aan de aanvrager. De aanvrager stuurt deze verklaring mee met de aanvraag naar AT.
In de 4 en 6 meterband is in Nederland slechts één baken toegestaan.

Beschikbare bakens

De IARU houdt een overzicht bij van de gecoördineerde bakens.
Tevens zijn er websites van de bakens zelf of waar (al dan niet gecoördineerde bakens) zich aanmelden.
Ook bevat het VERON Vademecum de overzichten en zijn er soms publicaties in Electron.
Omdat bakenbeheerders niet altijd laten weten als een baken (tijdelijk of definitief) uit de lucht is, is het lastig overzichten actueel te houden. AT publiceert maandelijks een bijgewerkt overzicht (Excel) van uitgegeven baken vergunningen. AT houdt toezicht op naleven van de door hen uitgegeven vergunningen.
In Nederland wordt een baken gezien als een individueel experiment, waarbij een vergunning voor een baken uitgegeven kan worden voor maximaal drie jaar en kan (op verzoek van de vergunninghouder) met maximaal drie jaar worden verlengd.