Internetconsultatie door AT

Door AT is de internetconsultatie gestart m.b.t. een wijziging van het Nationaal FrequentiePlan. Er zijn een aantal zaken die de activiteit in een aantal VHF-en-hoger amateurbanden zal verhogen, zoals:

  • In de 2,4 GHz band wordt toegevoegd dat voor frequentiegebruik ten behoeve van drones vergunningen kunnen worden aangevraagd,
  • In de 3,5 GHz band wordt een deel bestemd voor lokale besloten breedbandnetwerken en een deel voor mobiele communicatie.

Zie hier voor de gehele consultatie. Vragen of opmerkingen? Laat het als reactie achter of email.

Let op: 21 augustus 2015 is de sluitingsdatum bij AT.

14 antwoorden
  1. Hans PA0EHG
    Hans PA0EHG zegt:

    Opvallend is dat in het hele stuk nergens vernoemd wordt of de nieuwe gebruikers nu een primaire of secundaire status krijgen. Gezien de problematiek die er nu al speelt op de 13 cm band lijkt me toch essentieel om te weten of de nieuwe gebruikers de primaire status krijgen of een secundaire status.
    Anders krijgen we straks bij iedere drone die opgelaten wordt ook zendbeperkingen voor het gebruik van 13 cm opgelegd !!

  2. Chris
    Chris zegt:

    En daarop voortbordurend misschien nog een aanvullend aspect: als de huidige primaire gebruikers worden gestoord, wordt dan gewezen naar de drones of naar de zendamateurs? Zeker als daar ‘permanente’ vergunningen aan worden verleend door de gehele band is dat totaal onvoorspelbaar. Of gaat het net zoals de huidige primaire gebruikers, alleen dan dus niet op de grond? Ook onduidelijk of het alleen hoogfrequent signalen met video (FM?) betreft of ook de besturing?
    Als er dan straks voldoende drones zijn misschien de 13 cm band sluiten voor zendamateurs ‘vanwege maatschappelijk belang’ of zo?
    Misschien het stuk nog een keer lezen of er een hint in staat. Of in plaats van zendamateur ‘drone piloot’ worden want dan mag je de 13 cm band dus wel gaan gebruiken.

  3. Hans v Alphen
    Hans v Alphen zegt:

    Zo de eerste inzending van de consultatie is een feit, zojuist door mij ingestuurd:

    Ten aanzien van onderdeel E, het toelaten van op afstand bestuurde luchtvaartuigen in de frequentieband 2320 -2400 MHz op primaire basis:
    Er zijn in Nederland radio zendamateurs actief bezig met hun hobby die al heel veel jaren gebruik maken van deze frequentieband op secundaire basis. Vele amateurs doen dit op zeer hoog (professioneel) niveau en bouwen hun systeem op met vaak hoge investeringen. Ook zijn radio amateurs op deze band wereldwijd actief in het maken van verbindingen onder meer via reflectie tegen de maan. Daarvoor worden uiterst complexe en veelal ook zeer kostbare systemen opgebouwd.
    Het zou onredelijk zijn als deze radio zendamateurs hun mogelijkheden op korte termijn verliezen door het toelaten van onbemande luchtvaartuigen in deze band.

    De op afstand bestuurde luchtvaartuigen krijgen in het voorstel een primaire status waardoor de radio zendamateur forse beperkingen en mogelijk zelfs helemaal geen gebruik meer kunnen maken van deze frequentie band. Ook nu al worden radio zendamateurs vaak beperkt in hun mogelijkheden van het gebruik van deze frequentieband omdat er voor mobiele communicatie tijdelijke zendbeperkingen aan de radio amateurs opgelegd worden. Dit komt relatief weinig voor maar brengt voor AT veel regelwerk met zich mee in het informeren van radio amateurs over een tijdelijke beperking. Deze regeldruk zal naar verwachting met de toelating van onbemande luchtvaartuigen aanzienlijk toenemen. De mogelijkheden voor de radio amateur om zijn systeem te gebruiken zal aanzienlijk verder beperkt worden en mogelijk zelfs helemaal onmogelijk worden.

    Het toelaten van een nieuwe gebruiker (onbemande luchtvaartuigen) op deze band, die dan ook meteen nog een voorrang status krijgt tov de radio zendamateur kan alleen na een ruime periode van kennisgeving vooraf.
    Om de investeringen en inzet van radio zendamateurs te respecteren moet er mijns inziens gewacht worden tot 2020 alvorens deze beoogde wijziging doorgevoerd kan worden.
    Radio zendamateurs hebben dan nog een redelijke tijd om hun investering te gebruiken voor het doel waarvoor deze gedaan is.

    Dus het voorstel is om te wachten tot 2020 alvorens deze wijziging door te voeren. Een andere ook werkbare oplossing is het toekennen van dezelfde status als radio amateurs hebben (secundair) aan de op afstand bestuurde luchtvaartuigen. Last but not least is er ook een mogelijkheid om in het frequentiestuk 2320 tot en met 2322 MHz geen toewijzing voor de onbemande luchtvaartuigen toe te laten en dit stuk frequentieband ongewijzigd te laten.

  4. Vincent PE1RKM
    Vincent PE1RKM zegt:

    Hierbij mijn inzending.

    Ten aanzien van onderdeel E, het toelaten van op afstand bestuurde luchtvaartuigen in de frequentieband 2320 -2400 MHz op primaire basis:
    Wij zullen als zendamateur (secundaire status) met deze regeling meer last krijgen van interferentie dan dat nu al het geval is. Doordat de luchtvaartuigen op grote hoogte kunnen vliegen. Waardoor het gebied line-of-sight velen malen groter is als bij het huidige gebruik.
    hierdoor wordt ontvangst van de zendamateurs ook buiten de straal van 35 kilometer gestoord.
    Ik zou graag zien dat het gebied 2320MHz tot 2400MHz ontzien wordt met deze toevoeging.

  5. Chris van den Berg
    Chris van den Berg zegt:

    Ik betwijfel er of meer interferentie door zendamateurs wordt ondervonden dan nu het geval is. Feitelijk is van nog geen zendamateur bekend dat hij enige interferentie heeft ontvangen. Zelfs zoeken naar de signalen in de betreffende gebieden heeft ze niet aan het licht gebracht. Omdat zendamateurs het frequentiegebied op secundaire basis gebruikt zal het argument denk ik niet veel kracht hebben. Andersom is trouwens ook niet aangetoond dat er interferentie wordt ondervonden door de primaire gebruiker. Illustratief hiervoor is de ballonvossenjacht van 2014 die binnen meerdere gebieden vloog en uitzend op frequenties die de primaire gebruiker op dat moment in gebruik had. Zonder enige interferentie. Idem illegale gebruikers (hijskranen) die uiteraard niet op de hoogte zijn van beperkingen, zij zenden immers illegaal. Er is geen interferentie geweest, anders had de primaire gebruiker dat direct (zoals afgesproken) gemeld bij de ballonvossenjacht. Hoe (wederzijdse) interferentie zal zijn met toelating van afstand bestuurbare luchtvaartuigen is inderdaad niet bekend. Het zou logisch zijn als AT dat eerst zou onderzoeken voordat de regeling van toepassing wordt op de luchtvaartuigen. Voor hetzelfde geld hebben de diverse primaire gebruikers straks interferentie van elkaar!

  6. Chris van den Berg
    Chris van den Berg zegt:

    Mijn bijdrage, zoals achtergelaten op de website bij de Internetconsultatie:

    AT internetconsultatie 13 cm band.

    De verwachte effecten van de voorgestelde regeling is groter dan in de toelichting op de website is aangegeven.
    Deze reactie gaat over punt E, waarbij de ‘op afstand bestuurde luchtvaartuigen’ worden toegevoegd aan ‘mobiele communicatie’ in dit frequentiegebied.
    In het onder E genoemde frequentiegebied vinden een groot aantal (internationale) activiteiten en experimenten plaats door zendamateurs, zoals:
    – smalband (analoge en digitale) verbindingen, zowel rechtstreeks als via maanreflectie,
    – digitale en FM signalen voor rechtstreekse spraak verbindingen,
    – satellieten (en signalen vanaf het Internationaal Space Station),
    – Digitale en FM televisiesignalen,
    – Bakens,
    – Repeaters,
    – Etc.
    Aangezien de zendamateurs een vergunning hebben op secundaire basis zullen zij dus de betreffende activiteit moeten staken op het moment dat een primaire gebruiker het betreffende frequentiegebied in gebruik neemt. Hoe is door de secundaire gebruiker vast te stellen dat met een legale primaire gebruiker te maken is? Op dit moment worden in dit spectrum herhaaldelijk illegale signalen aangetroffen zoals van hijskranen, persoonlijke videolinken en hobby-drones. In ieder geval zijn er voldoende signalen in die band die geen idee hebben van primaire of secundaire gebruikers. Mogelijk is hierdoor al sprake van maatschappelijk belang om deze band te ontzien.

    De huidige manier waarop zendamateurs beperkingen worden opgelegd in onnodig grote gebieden t.a.v. de huidige mobiele communicatie is nog niet eens adequaat geregeld. Uitbreiding naar op afstand bestuurde luchtvaartuigen zal de willekeur alleen groter maken.
    Het is niet duidelijk of de uitbreiding naar de op afstand bestuurbare luchtvaartuigen betekent dat de betreffende luchtvaartuigen gaan zenden, ontvangen of bestuurd gaan worden in het betreffende spectrum. (Denk hierbij tevens aan de hierboven genoemde illegale gebruikers van de band en daaruit voortvloeiende risico’s).
    Daarbij is beïnvloeding onderling net zo onderhevig aan het onduidelijke toekenningsbeleid zonder de toevoeging van luchtvaartuigen. Hier zou een compatibiliteitsstudie aan ten grondslag moeten liggen. De secundaire gebruiker wordt onredelijk geweerd omdat niet eens is aangetoond dat de primaire gebruiker daar last van zou kunnen hebben. Primaire gebruikers kunnen elkaar net zo mogelijk hinderen.
    Daarnaast komen de signalen ook over de grenzen van naburige landen, zeker wanneer de troposferische omstandigheden zich daarvoor lenen.

    Wat betreft de uitgifte van de vergunningen voor de betreffende luchtvaartuigen: het is niet duidelijk of die een semi-permanent karakter krijgen of dat die per activiteit (voor een bepaald geografisch gebied) voor een bepaalde periode wordt aangevraagd/uitgegeven.
    Het zou logisch zijn als bij uitgifte van een dergelijke vergunning gekeken wordt naar andere activiteiten van de secundaire gebruiker (frequentie/bandbreedte) in dat gebied. Op dit moment lijkt het een willekeur die onnodig is. Zou het stuk 2320 tot 2322 (zoveel mogelijk) worden ontzien zou dat een groot aantal experimenten en gebruikers al tegemoet komen. Voor de bredere ATV signalen zou een aansluitend ‘zoveel mogelijk ontzien’ frequentiegebied ook welkom zijn.

    Het lijkt me dat beleidsmatig de huidige situatie eerst geëvalueerd moet worden en een duidelijke risico-analyse moet zijn gedaan voordat het primaire gebruik wordt uitgebreid. Zeker indien besturingssignalen ook in dit spectrum worden uitgezonden zijn er teveel variabelen en onduidelijkheden om dat veilig te kunnen doen.

    Chris van den Berg PA3CRX

  7. Chris van den Berg
    Chris van den Berg zegt:

    AT heeft als achtergrondinformatie een uitgebreid document toegevoegd aan de consultatie, dat gaat over het frequentiegebied aansluitend aan de 9 cm amateurband: http://www.internetconsultatie.nl/nfp_wijzigingspakket_2015_1/document/1819
    Interessant om te zien hoe de markt zich ontwikkelt en men inschat dat die band straks overvol zal zijn. Nog interessanter te zien dat zelfs voor professionele providers aanvraag voor die banden als investering (en dan dus niet gebruiken) wordt tegengegaan: de provider mag de vergunning niet op de plank leggen. Medeamateurs: trek deze gedachtegang eens door naar het gebruik van onze amateurbanden waarop geaasd wordt. Goed dus dat er tegenwoordig behoorlijk wat ATV activiteit is in de 9 cm band. Activiteit die waarschijnlijk alleen verder zal worden uitgebreid als apparatuur voor het aangrenzende frequentiegebied straks overal verkrijgbaar is. Denk daarbij zelfs aan telefoons, tablets, eigen modems etc.
    ‘Use it or loose it’ wordt zeker voor deze banden steeds meer realiteit!

  8. Adriaan (pe1cqq)
    Adriaan (pe1cqq) zegt:

    Na het lezen van diverse reacties links&rechts op het AT stuk komen er een aantal vragen bij mij op:
    Wat is het standpunt van de veron en dan met name van de vhf-cie t.a.v. dit AT stuk?
    Is er van veron wegen al een officiële reactie?
    Zo ja waarom is dit niet openbaar?
    Zo nee wanneer gaat deze dan komen?
    Welke actie(s) gaat de veron nog ondernemen m.b.t. het AT stuk?
    De druk op microgolfbanden is niet nieuw. Welke pogingen zijn door o.a. de vhf-cie het afgelopen decennia ondernomen om de belangen van de microgolf zendamateur bij de Nederlandse overheid te behartigen?

    Een voorbeeld van grootschalige inzet van RPAS waarbij met tientallen tegelijk gevlogen gaat worden.
    http://www.arenapoort.nl/drones-spektakel-de-amsterdam-arena-air-2015/

      • Adriaan (pe1cqq)
        Adriaan (pe1cqq) zegt:

        Wat is de relevantie van deze vraag m.b.t. het onderhavige onderwerp.
        Onder welke call ontplooi jij jouw microgolf activiteiten en wat is dan jouw functie binnen de veron.
        En welke inhoudelijke reactie op het AT is er van jouw kant?

  9. Volker van Hoorn
    Volker van Hoorn zegt:

    Hier wordt “veiligheid” als argument door de overheid misbruikt. Deze drones zouden net zo goed van andere frequenties gebruik kunnen maken…maar de goedkoop beschikbare modellen maken al ‘gebruik’van deze frequenties, geen veiligheid maar pure commercie. AT/ economische zaken gaan helemaal voorbij aan het feit dat de policy in UK juist een stukje extra in gebruik geeft aan de zendamateur. Bovendien is het gebruik in Duitsland- gelukkig tot dusver- niet aan de Nederlandse plannen gebonden en worden daar bij diverse gelegenheden vele kW erp in richting Nederland gezonden…m.a.w. de drones zouden zeker in de grensstreek makkelijk onbestuurbaar kunnen worden met alle gevolgen van dien. Ook al zijn amateurs secundair gebruiker – het zou de overheid sieren wat meer rekening met deze groep te houden, onze vereniging is er ook om voor onze belangen op te komen en ik zou graag zien dat alle opmerkingen in de ontvangen reacties bij het eerstvolgende _ overleg – het woord lijkt me inmiddels nogal overdreven_ op de agenda geplaatst wordt en passende aandacht krijgt van onze overheid! 73, Volker

  10. Chris van den Berg
    Chris van den Berg zegt:

    @Adriaan: na het lezen van je reactie komen er een aantal vragen bij mij op:
    Wat is het standpunt van jezelf t.a.v. dit AT stuk?
    Je hebt niet openbaar gereageerd op de website van AT, heb je niet gereageerd of is het niet openbaar?
    Als je niet gereageerd hebt op de website van AT, wanneer gaat dat dan gebeuren?
    Welke actie(s) zou de VERON jouw inziens nog meer kunnen ondernemen m.b.t. het AT stuk, anders dan de door AT gehanteerde procedure te volgen en er in allerlei forums aandacht aan te besteden? Suggesties zijn zeer welkom.
    De druk op microgolfbanden is zeker niet nieuw. Om de belangen van de microgolf zendamateur bij de Nederlandse overheid te behartigen moet er wel draagvlak zijn. Als eens de mogelijkheid wordt geboden om rechtstreeks bij AT de bezwaren in te kunnen dienen dat slechts een handjevol doen zegt dat toch iets? Niet de geboden mogelijkheden benutten betekent dat (later) ook niet geklaagd kan worden?

    @Volker: Je geeft aan dat ‘veiligheid’ door de overheid als argument wordt gebruikt. Ik heb dat niet terug kunnen vinden in het stuk van de overheid/NFP wijzigingspakket. Zou je hier nog kunnen vermelden waar dat te vinden is? En je reactie natuurlijk posten bij AT ( https://www.internetconsultatie.nl/nfp_wijzigingspakket_2015_1/reageren/ ).

    A. Hulzinga slaat denk ik mooi de spijker op z’n kop dat de primaire gebruiker ook kennis zou moeten hebben van microgolven. Op dit moment gebruikt de primaire gebruiker de 13 cm band zonder een idee te hebben waar ze mee bezig zijn. Schakelaar op ‘on’ zetten en gaan met die banaan. Als het beeld dan niet helemaal jofel is of de drone is slecht bestuurbaar, heeft de primaire gebruiker geen idee waardoor het komt. Net zoals de mobiele telefoongebruikers geen idee hebben wat er in een telefoon zit en naar de telecom winkel gaat als het niet naar wens werkt. Waar gaat de primaire gebruiker heen en wordt dan gewezen naar de secundaire gebruiker? Wie weet.

    • Adriaan (pe1cqq)
      Adriaan (pe1cqq) zegt:

      Als je even verder gekeken had dan de spreekwoordelijke neus dan had je vastgesteld dat mijn reactie bij AT openbaar aanwezig is! (eerder dan mijn reactie hier) Het overdreven gebruik van vraagtekens was hiermee voorkomen.

      Voor mij is het niet duidelijk dat de reactie van van den Berg namens de veron is. Dit wordt n.l. nergens duidelijk gesteld.
      Waarom op schijnbaar persoonlijke titel reageren bij AT en hier, terwijl we weten dat namens een organisatie / belangengroep spreken zwaarwegender is dan op persoonlijke titel alleen. Om het effect van bezwaar te maximaliseren was een gescheiden reactie namens een organisatie en op persoonlijke titel een effectievere bijdrage geweest.

      Reacties van maatschappelijke belangengroeperingen worden over het algemeen zwaarder gewogen. Het moge duidelijk zijn welke motivatie daar achter zit.

      Dat er slechts een beperkt aantal reacties zijn betekend niet dat er geen draagvlak is voor microgolf activiteit in Nederland. Het absolute aantal reacties zegt niet zoveel, want wordt dat bepaald door zoals gesuggereerd wordt nl gebrek aan interesse of door het gebrek aan communicatie vanuit de belangengroeperingen? Denk bv aan het opstellen van een standaard bezwaarschrift en deze aan de microgolf geïnteresseerden actief ter beschikking stellen.

  11. Chris van den Berg
    Chris van den Berg zegt:

    Ha, ironisch genoeg had ik geen link gelegd tussen ‘A Hulzinga’ (wiens reactie ik juist als positief bestempelde) en ‘Adriaan (pe1cqq)’ waarvan ik dus onterecht meende dat die (nog) niet gereageerd had.
    Inderdaad geeft Adriaan goede motivaties om lid te worden van de VERON! Leden kunnen invloed hebben op het uit te voeren beleid.

Reacties zijn gesloten.