Mededelingen van de VHF commissie

ARISS Schoolcontact met India via ON4ISS in Belgie

Op maandagmorgen, 27 augustus is er weer een schoolcontact Tussen ISS en een school in India. De astronaut in ISS is dit keer Ricky Arnold met de roepletters OR4ISS. De verbinding met ISS is dit keer een telebridge verbinding. Hierbij verzorgt NASA de telefoonische verbinding tussen de school in India, het grondstation in Belgie en PE1KEH die voor deze verbinding als moderator optreedt. Het grondstation ligt dit keer in de omgeving van Antwerpen in Belgie. De operator is Jan, met zijn grondstation ON4ISS. Luister mee op 145,800 MHz en vergeet de doppler correctie (+/- 3 kHz) niet.

————————————————————-

De omschrijving van de school en de te stellen vragen staan hieronder.

Established in 1882, Shri Timli Vidyapeeth is a gateway to Vedic and global education and empowers an individual with the Vedic and Scientific Knowledge, Skills & Attitude enabling them to be a true Future Global Leader. Our campus is in Pauri Garhwal district of Uttarakhand, a Himalayan state.

Shri Timli Vidyapeeth Students learn Vedic & 21st Century Life-Skills such as:

Vedic education in Sanskrit Language

Knowledge and Awareness of local Culture and Art

Critical Thinking and Problem Solving

Collaboration across Networks and Leading by Influence

Agility and Adaptability

Initiative and Entrepreneurship

Accessing and Analyzing Information

Participants will ask as many of the following questions as time allows:

  1. Does space junk cause a potential problem for the Space Station?
  2. Why don’t you run out of oxygen on the International Space Station?
  3. What is it like being in zero gravity?
  4. Have you ever seen an alien or a UFO?
  5. Have you ever seen a black hole?
  6. Do we use our all five senses in space?
  7. Does being an astronaut in space influence your world views, beliefs, etc?
  8. How can a spacecraft fly in the absence of Air?
  9. Do you get time to speak with your family and friends
  10. What is the speed of life in space?
  11. How will the Russian Cargo Ship change life in ISS?
  12. Tell us how the AI robot (CIMON) is helping you there?
  13. Which part of the world looks more beautiful from space?
  14. Would you be a mentor for our School’s technology club?
  15. Can you see fireworks on earth from the ISS?
  16. Is your perspective for life changed after living in ISS?
  17. How do you measure time in space?
  18. Will we be able to travel in space as a visitor in future?
  19. Your one message for all of us living inHimalayas?
  20. What inspired you to become an astronaut?
  21. Will there be smell in food if we keep it open for several days in space?

Overzicht VHF en hoger rubriek Electron september 2018

Bij Commissiezaken ziet Dick PA4VHF een enorme groei in de activiteit op 6m, vooral in FT8 mode. Ook op 4m is er veel aanbod in FT8. Zo was op 23 juli 9K2YM uit Koeweit (locator LL48) op 4m te werken. Ook op 23 juli kon op 2m geprofiteerd worden van een sporadische E-opening waarin o.a. SV9CVY (Kreta, locator KM25)).

Bij Amateursatellieten een aankondiging van nieuwe CubeSats, negen stuks maar liefst, waarvan er vier in de 70cm band te vinden zijn. De EnduroSat One van Bulgaarse makelij met als call LZ0AMS zendt op 437,050 MHz telemetrie en packet uit. Op de bijbehorende website vind je informatie hoe je de ontvangen data kunt doorsturen naar het grondstation.
De EQUiSat zendt uit op 435,550 KHz. Behalve een radiobaken is er ook een optisch baken ingebouwd, dat zou met zijn vier leds vanaf de grond zichtbaar moeten zijn. Hier is gebruik gemaakt van een XDL micro zend/ontvang module. Ook hier ontvangen we telemetrie met o.a. gegevens over de batterij status.
De RadSat-g is een wetenschappelijke satelliet voor het meten van de invloed van straling op nieuwe computersystemen die tegen deze straling bestand moeten zijn.

Bij Quality Modes vertelt Chris, PA2CHR over een bijzondere verbinding in FM met Maxim, UX7LB/P in locator KO70PB, 2030 km op 145,500 MHz waarbij Maxim werkte met een Baofeng portofoon met 5W output in een spriet antenne! Chris kwam op YouTube de opname tegen van dit QSO. Het verkrijgen van de QSL kaart kostte wat moeite, maar met behulp van UR0ET is het gelukt.
Tijdens deze Es-opening heeft Chris met veel Russen in FM verbindingen gemaakt. Zo kun je dus met klein vermogen en eenvoudige antennes via Es leuke verbindingen maken!

Bij ATV laat Renny, PE1ASH zien hoe het op 47GHz nóg eenvoudiger kan. Hij heeft inmiddels, zoals we eerder konden lezen, met behulp van verdubbelaars en versterkertrapjes via 32-vervoudiging een signaal van 3 mW op 47 GHz verkregen. Dit gaat naar een eindtrap die 250 mW aan de schotel levert.
Toen John PA7JB (van de BIGgen groep in Breukelen) zijn ontvanger voor die frequentie gereed had moest natuurlijk getest worden. Om zeker te zijn van een zichtverbinding heeft Renny een 50W LED lamp in de mast gemonteerd. Dat was bij Richard, PA3CGG direct te zien, maar in Breukelen was het geen constant licht, vermoedelijk doordat er boomtoppen in de weg zitten. Dat bleek ook zo te zijn. Maar toch is John PA7JB naar de woning van Wim PE1EZU gereden met zijn ontvanger en daar kon hij Renny prima B5 ontvangen.
John PA7JB heeft in op de onderdelenbeurs Friedrichshafen een paar kastjes gekocht die omgebouwd konden worden om een signaal op 11,772 GHz te leveren. Ook werden op de beurs een paar verdubbelaars to 12 GHz aangeschaft. De ombouw van de kastjes was betrekkelijk eenvoudig, alleen de oscillatorkring moest aangepast worden. De besturing was een apart verhaal, de PLL gestuurde oscillator moest met een SPI interface aangestuurd worden. Bij bestudering van een reeds omgebouwd exemplaar bleek daar een PIC processor in te zitten en door Lex, PE1CVJ is de besturing ontrafeld en is er software voor geschreven. Les heeft naderhand gebaseerd op de Raspberry Pi een besturing gemaakt waarmee over de band kan worden gedraaid. Nu moest er nog modulatie op het signaal komen. Renny kwam op het idee om met een varicap op de oscillatorkring te experimenteren  en dat leverde na wat nog wat aanpassingen een stabiel plaatje. Er is nu een stabiel signaal op 11,772 GHz, met de nieuw verkregen verdubbelaars levert dat 80 mW op23,544 GHz, ruim voldoende voor de varactorverdubbelaar goed voor 47,088 GHz met 2 tot 3 mW.

Rob, PA0RWE las in een van de ATV bladen dat de Engelse BATC onderdelen voor de bouw van een DATV zender en ontvanger verkoopt. De ontvanger is gebaseerd op de MiniTiouner software van F6DZP, de zender draait met DATV software op een Raspberry Pi. Toen de bestelde spullen binnen waren kon Rob aan de slag. Op de ontvangerprint is het USB module al gemonteerd, verder wordt een Serit tuner geleverd met een bereik van 2m tot 13cm. Daarnaast een usb/serial interface, een DC/DC module (besteld in China) en een paar spanningsregelaars. De lijst met onderdelen staat op de BATC Wiki pagina. Helaas moest het DC/DC module nogmaals besteld worden, omdat het eerder bestelde exemplaar zoek was geraakt. Gelukkig was het geen kostbaar onderdeel, het leverde alleen wat vertraging op bij de bouw. Nadat alles was opgebouwd en de software was geïnstalleerd werkte het niet. Ook het testprogramma gaf een fout. Uiteindelijk bleek de USB module niet goed in de headervoeten geplaatst te zijn. Toen dat was gecorrigeerd werkte alles naar behoren. Vervolgens is alles in een net kastje gemonteerd met een OLED display in het front waarop direct de instellingen van de tuner en de software zijn af te lezen. Om te testen werd door Renny PE1ASH een DATV signaal op 23 cm uitgezonden en dat werd direct ontvangen. Op 13 cm lukte het alleen met de antenne rechtstreeks op de tuner, omdat de 13cm converter niet geschikt bleek.

Bij Andere tijdschriften uit QST aandacht voor Aircraft Scatter. Was het vroeger een kwestie van geluk om een vliegtuig in je pad als reflector te treffen, tegenwoordig hebben we daarvoor allerlei hulpmiddelen. In het artikel wordt de AircraftScatterSharp bundel van W3SZ opgevoerd waar allerlei hulpprogramma’s gebundeld zijn.
Uit RadCom een frappant verhaal hoe G3YEG met een 21-elements Tonna antenne voor 70 cm op de vliering van zijn huis  een EME signaal van HB9Q heeft ontvangen. Maar daartoe heeft hij eerst de antenne een gedraaide opstelling moeten geven, niet in de lengterichting van de nok, maar dwars daarop. De gevelmuren gaven namelijk veel meer demping dan de dakpannen. Het signaal van HB9Q, een “big gun” met een 15m schotel, werd met -25 dB ontvangen in JT65 mode.
Tenslotte uit QST een artikel over een lichtgewicht gecombineerde Moxon antenne voor 2m en 70cm voor gebruik bij experimenten met stratosfeer ballons. Dat artikel bleek een bewerking van een eerder verschenen artikel in FunkAmateur te zijn, n.a.v. een experiment in het kader van de Science Days in Europapark Rust in Duitsland. In 2016 is daar toen een “payload” ontwikkeld rond een Raspberry Pi met de “Pi in the Sky” interface. De antenne is gemaakt van pvc U-profielen van 7,5 bij 1,5 mm uit de bouwmarkt. Die worden eerst in de juiste vorm verlijmd en ze worden vervolgens met aluminium kleefband beplakt. In het artikel staan uitvoerige constructieve details.

 

Overzicht VHF en hoger rubriek Electron juni 2018

Bij Commissiezaken noemt Dick PA4VHF een aantal zaken waar we als commissie mee te maken krijgen, zoals repeaters, de Algemene Verordening Gegevensbescherming, en de toenemende vraag naar frequentieruimte op de hogere banden. In het kader van “Kennismaken met VHF en hoger” gaat Dick in op de specifieke eigenschappen van de 6m band, de 4m band en de 2m band. Verder besteedt hij aandacht aan antennes voor die banden en aan coaxkabel en connectoren, geschikt voor die banden.

Bij Amateursatellieten blijkt een satelliet “ontdekt” te zijn. Het gaat hier om een Chinese satelliet waarvan gedacht werd dat deze defect was, maar hij is wel degelijk actief maar op een afwijkende frequentie. Verder een aankondiging van een paar satellieten die veel verder de ruimte in worden geschoten: twee microsats moeten in een baan om de maan komen en een relaissatelliet wordt “geparkeerd” in het zgn. Lagrangepunt L2 van het aarde-maan systeem.

Bij ATV vervolgt Renny PE1ASH zijn ontdekkingsreis op 47 GHz. In de vorige aflevering hadden we het verhaal met de varactordiodes, nu ging het over het maken van een Local Oscillator signaal op 45,9 GHz, om met een 1100 MHz (23 cm) zendertje op 47 GHz uit te komen. Dat viel nog niet mee, de eerste aanpak met een LO van 11,475 GHz en twee maal verdubbelen mengde niet goed met het 1100 MHz signaal. Nu ging Renny met een meetzender die tot 14 GHz gaat aan de slag. Deze meetzender laat zich moduleren. Eerst de meetzender op 11,75 GHz gezet en dit signaal weer verdubbeld. Toen moest dat signaal weer versterkt worden en dat werd toegevoerd aan een LNB ontvanger. Na montage van een verviervoudiger p de LNB en het toevoeren van een 3600 MHz signaal uit een andere meetzender kon Renny zijn eigen signaal nu zien, maar was het beeld nog te donker door te weinig zwaai. Er werd weer voor een andere aanpak besloten, nu met een mixer die aan de ene kant met 9,3 GHz wordt gevoed en aan de andere kant met een 13 cm (2400MHz) signaal.
Alleen was de LO van 9,3 GHz te sterk aanwezig in het uitgangssignaal dus moest er gefilterd en versterkt worden. Uiteindelijk is het gelukt om op vrijdag de 13e april het signaal van John PA7JB te ontvangen in de huiskamer opstelling.

Bij Andere tijdschriften de beschrijving van een Oblong-antenne voor de 4m en 6m banden. Deze antenne, een ontwerp van Martin DK7ZB bestaat uit twee draadraam antennes die parallel gevoed worden. De vorm van de draadramen, rechtop staande rechthoeken, wordt met de Engelse term oblong aangeduid. De antenne heeft in het voedingspunt een impedantie van 50 Ω. Doordat de draadramen niet vierkant, maar rechthoekig zijn is de stralende horizontale tak van het draadraam gereduceerd van 0,25 λ naar 0,18 λ maar wordt door het vergroten van de afstand tussen de horizontale delen de versterking groter. Dat gaat dan wel weer ten koste van de bandbreedte.
Martin heeft een versie van deze antenne opgebouwd door gebruik te maken van bamboe stokken als uithouders. Het buitenste raam (voor 6m) wordt opgehangen aan één punt en de onderste straler loopt parallel aan de bamboe stok. Het binnenste raam (voor 4m) heeft juist aan de bovenkant een rechte straler en eindigt in de onderkant in een punt. Martin besteedt veel aandacht aan de volgorde van afregelen.
In het gebruik blijkt deze antenne met (vanzelfsprekend) een tweezijdig richtingsdiagram een openingshoek van ongeveer 87⁰ te hebben, maar ook nog redelijk geschikt te zijn als rondom gevoelige antenne omdat de voor-zij verhouding niet zo sterk is als bij een dipool.

 

OD5 (Libanon) nu ook op 50MHz

Vanuit Libanon (OD5) komt het bericht dat men daar vanaf 19 april mag uitkomen op 6m.

Goed nieuws en opletten dus het aankomende ES seizoen!

 

Overzicht VHF en hoger rubriek Electron mei 2018

Bij Commissiezaken neem Dick van der Knaap PA4VHF het stokje over van Chris van der Berg PA3CRX als voorzitter van de commissie. Dick geeft in zijn inleiding aan dat we als VHF-en-hoger commissie ons wat meer willen gaan richten op de “starters” op onze banden.
Onder het kopje “Kennismaken met VHF en hoger” maakt Dick duidelijk dat deze banden niet alleen voor techneuten of zelfbouwers zijn, maar dat je ook met kant-en-klare apparatuur kunt ontdekken hoe verrassend deze banden kunnen zijn. Zo is de 50MHz band vaak ingebouwd in moderne HF transceivers en heb je alleen maar een antenne nodig. Met een simpele dipool kun je al uit de voeten maar er zijn op Internet allerlei voorbeelden van zelfbouw yagi’s te vinden.
Vooral met de zomermaanden in aantocht zijn op de 6m band vaak Europese stations te werken via sporadische E-reflectie. Dick noemt een aantal populaire 6m frequenties waar activiteit te vinden is en ook worden 6m bakens genoemd. Daarnaast zijn er de websites waar aanvullende en actuele informatie te vinden is.

Bij ATV vertelt Renny PE1ASH hoe hij op 47 GHz samen met John PA7JB gepoogd had om hun zenders en ontvangers op dezelfde frequentie te krijgen maar dat ging erg moeizaam. Daarom besloot Renny tot een andere aanpak en een zender te bouwen volgens een nieuw concept. Bij DB6NT werd een printje besteld en bij DL2AM een gefreesd kastje. Die leverde ook varactordiodes waarvan er een paar werden besteld. Het idee is om het printje in het kastje te lijmen waarbij dan een signaal van 23,5GHz aan de ingang wordt gelegd en de diode die frequentie verdubbelt.
Toen de bestelling eenmaal binnen was bleken het printje en het kastje al klein te zijn, maar de varactordiodes waren nagenoeg onzichtbaar. Ongeveer ter grootte van een zoutkorreltje. Met veel geduld werd een diode uit de verpakking gehaald en daarbij moet je wel je adem inhouden, anders blaas je hem zo weg!
Met een injectienaald werd wat zilverlijm op de printsporen aangebracht op de plek waar de diode moet komen en met een kaasprikkertje met wat spuug er op werd de diode op de lijm geplaatst. Na het bakken van het printje op een kookplaatje bleek dat de diode goed werkte en zo’n 4 mW leverde. Eigenlijk is dat alweer te veel, want de eindtrap van Renny mag maximaal zo’n 0,3 mW hebben. Dat werd opgelost door de 100 mW die wordt aangeboden aan de verdubbelaar te reduceren met een 10 dB verzwakker. Daarna bleef er nog 0,3 mW op 47 GHz over en dat was voldoende voor de eindtrap. Er moeten nog wat metingen verricht worden maar het streven is om in de junicontest een tweewegverbinding op 47 GHz te maken.

Wim PE1EZU beschrijft hoe de BIGgen groep (Breukelse Interesse Groep) steeds bezig is met experimenteren met apparatuur en antennes. Nu werd het tijd om een 70 cm ontvanger, gebaseerd op een RTL-dongle, eens wat nieuw leven in te blazen. Deze ontvanger werd als back-up ontvanger gebruikt en deze levert alleen zwart-wit plaatjes en de synchronisatie werkte niet goed. Maar voor het ontcijferen van de viercijfercode was het goed genoeg en de gevoeligheid was prima.
Maar toch hadden we het idee dat het beter kon. Op een Chinese website werd een 8 MHz breed bandfilter met SMA in- en uitgang gevonden waarmee signalen buiten de band onderdrukt worden. Toen moest er nog een voorversterker komen om de verliezen van het filter te compenseren en ook daarvan werden er twee verschillende in China besteld. Nadat het materiaal binnen was werd er getest. De ene voorversterker versterkte te veel, maar de andere deed het prima met 18 dB versterking. Met een regelbare voedingsspanning van 5V kan de versterking nog geregeld worden. Bij de laatste contest werd de nieuwe opzet gebruikt tot volle tevredenheid.

De uitslag van het ATV activiteitsweekend van maart is bekend. 23 deelnemers stuurden 24 logs in, er was dus één station wat vanaf twee locators actief is geweest. Enkele stations hadden hun antennes moeten aanpassen als gevolg van de januaristormen, een station moest zelfs uitwijken naar een andere locatie waar alleen ontvangst mogelijk was. Maar dat bleek wel een goede locatie te zijn!
Vier stations zijn op 47GHz actief geweest, verder waren de 23cm en 13cm banden populair. In het overzicht staan de beste drie scores per band gegroepeerd, de algemene winnaar van deze maart contest is PA3CGG.

Onder het kopje “Maart ATV-weekeinde: soapbox” lezen we de belevenissen van diverse stations tijdens de contest. Zo had Renny PE1ASH wat last van een klein stuurzendertje voor het 47GHz experiment te hebben, waarvan een mengsignaal doorlekte de shack in. Zondagmiddag aan het eind van de rit werd er nogmaals geprobeerd een 47GHz verbinding te maken met John PA7JB van de groep PE1EZU. Uiteindelijk lukte het John de LO wat lager af te stellen en toen zagen ze het signaal van Renny in Breukelen. Ze bleken eerst nog op een flank te kijken maar na enige verstemming van de achterzetontvanger konden de cijfers gelezen worden. Feest in Breukelen!
Lex PE1CVJ had veel plezier van zijn nieuwe antenne installatie.. Bij PE1OLR waren er een paar haperingen: de 70cm stuurzender stopt met zenden na korte tijd te hebben aangestaan en op 13cm zat er letterlijk een kink in de kabel.
Evert PE1MPZ was wegens stormschade uitgeweken naar een bergje in de buurt van Rotterdam. Daar was alleen ontvangst mogelijk. Misschien een volgende keer daar voor een deel /P te gaan en voor een deel vanuit huis. Rudolf PE1EBM moest concluderen dat het zonder buitenantenne eigenlijk niet gaat. Jack PA0BOJ kon via vliegtuigscatter een verbinding maken met Hans PE1CKK. Harry PA1AS ziet in Zuid Limburg maar weinig ATV stations als er geen condities zijn.
Rob PE1ITR was op 70 cm en op 13 cm actief. Door zich te beperken tot smalband ATV door gebruik te maken van een videofilter kon hij ook op 436MHz zenden, iets verder weg van de stoorsignalen. De tegenstations hadden de keuze tussen 434 of 436 MHz. Op 13 cm moest Rob verkassen naar een hoog punt dicht bij zijn huis, maar daar moest het station per rugzak naar toe gesleept worden.
Chris PA3CRX deed vanaf twee locaties mee. Zaterdag vanuit huis en zondag vanaf een recreatiestrandje bij de Wijde Blik waar hij steun kreeg van Hans PE1CKK, die met de porto iets verderop ging staan omdat de TFT monitor de ontvangst van de porto verstoorde.
Peter PA1RHQ draaide de contest weer uit Maarssen omdat bij Martin PA9DX de 40m dipool door de storm kapot was gewaaid en de rotor daardoor niet kon draaien. De uitlezing van de rotor bij Peter klopte niet, zodat Peter de rotorklok met een losse potmeter voor de gek moest houden.  Op zaterdagavond begaf de 10GHz PA bovenin de mast het en op zondagmorgen liet de 2m beam het afweten.
Kees PE1APH had last van boomtoppen in zijn signaalpad omdat de antennes nu lager staan na de storm. Trevor PA2TG kon na geruime tijd weer meedoen maar moest nog snel een beschadigde coaxkabel vervangen. En Jean PA3DLJ had net als PA1AS in Limburg weinig tegenstations.

Bij zelfbouw laat Rob PE1RWE zien hoe hij een VFO van 54 MHz tot 13,6 GHz heeft gebouwd. Basis is een ADF5355 module dat tot 13,6 GHz gaat. Dat is interessant om daarmee een 10GHz generator gebouwd kan worden. Toen het module binnen was heeft Rob bij F1CJN een geschikte aansturing gevonden op basis van een Arduino Uno met een LCD schermpje. De module heeft twee differentiaal uitgangen voor 54-6800 MHz en een uitgang voor 6,8 tot 13,6 GHz. Ook bevat het module twee referentie differentiaalingangen om bijv. een 10 MHz gps standaard op aan te sluiten in plaats van het ingebouwde 25 MHz kristal. Met twee waterleidingdopjes van 15mm heeft Rob een 10GHz filter gebouwd om het signaal wat schoner te maken.

Koert PA1KW beschrijft een ATV rotor interface om zijn G5500 rotor voor azimut en elevatie aan te sturen, ter vervanging van de bestaande FUNKBOX interface. De software is geschreven in C# onder Visual Studio en draait onder Windows 10. Maar eerst moest worden uitgezocht welke commando’s de rotor nodig heeft. Hiertoe is de communicatie met de bestaande FUNKBOX interface bekeken en die blijkt voortdurend de stand van de antenne door te geven. Koert heeft de software uitgebreid met een database waarin stations, ATV repeaters en bakens zijn opgeslagen. Door bijv. een repeater te selecteren en op het icoontje met de paraboolantenne te klikken draait de antenne automatisch in de juiste richting. De database is via Internet bereikbaar. Inmiddels heeft Koert uitgezocht dat een WinRotor interface ook gebouwd kan worden op basis van een Arduino Nano.

Bij Nieuwe Apparatuur tenslotte een beschrijving van de Yaesu FT-70F portofoon. Dit is een dual-band portofoon voor 2m en 70cm. Hij ondersteunt zowel FM als Digitale communicatie volgens het C4FM System Fusion protocol. De ontvanger loopt van 108 tot 137 MHz in AM en van 137 tot 580 MHz in FM. De portofoon wordt geleverd met usb-kabel waarmee de porto geprogrammeerd kan worden. Software staat op de Yaesu website. In het gebruik geeft de porto duidelijk aan hoe de portofoon is geconfigureerd: analoge ontvangst, digitale ontvangst, zenden, verkeerde configuratie van toonsquelch mode en System Fusion groeps communicatiemodes. De zendmode kan automatisch geselecteerd worden, standaard is dat die mode gebruikt wordt waarin de laatste keer ontvangen is.
De porto biedt geen ontvangst van de FM omroepband maar wel van de AM luchtvaartband. De porto kan 5W, 2W of 0,5W leveren.

 

Amateurrepeaters: Agentschap Telecom overlegt met vergunninghouders

Op uitnodiging van de afdeling Toezicht van Agentschap Telecom zijn op 11 april, 18 vergunninghouders van amateurrepeaters (alle aanmelders) en de twee landelijke verenigingen, VERON en VRZA te gast geweest om over repeaters te praten.
Op de website van de VERON
meer hierover.

11-14 april – SSTV uitzending vanuit ISS.

Het bestaan van Intercosmos, de Russische tegenhanger van NASA herdenkt de 40ste verjaardag van de bemande ruimtevaart met SSTV uitzendingen vanuit ISS. Aan deze uitzendingen is tevens een SSTV Award gekoppeld.

De uitzendingen beginnen naar verwachting op 11 april met 12 april  als onderdeel van Cosmonautics Day op April 12.

De uit te zenden SSTV beelden zijn gerelateerd aan het Interkosmos project. Zie voor meer details https://en.wikipedia.org/wiki/Interkosmos

De SSTV uitzendeng is te ontvangen op de gebruikelijke frequentie van 145,800 MHz vanuit de service module. De SSTV mode is dit keer PD120. Deze mode is in nagenoeg alle SSTV software beschikbaar.

Aan deze SSTV uitzendingen is ook een Award gekoppeld voor hen die ontvangst rapporten publiceren.

Om hiervoor in aanmerking te komen moet ten minste een (1) plaatje gedurende de uitzendperiode worden gedecodeerd. De kwaliteit van de afbeelding hoeft niet perfect te zijn maar moet wel herkenbaar zijn. Niet compleet ontvangen afbeeldingen worden ook geaccepteerd. De Award wordt in de vorm van een jpg file via e-mail verstuurd.

Stuur om het Award te ontvangen stuur je een of meerdere gedecodeerde plaatjes naar:
www.spaceflightsoftware.com/ARISS_SSTV/index.php
en vul tevens het aanvraagformulier in dat te vinden is op:
https://ariss.pzk.org.pl/sstv/ Inzendingen moeten ontvangen zijn voor 15 mei 2018
De laatste inzend datum voor een aanvraag is 15 mei 2018. Aanvullende details zijn te lezen op
 https://ariss.pzk.org.pl/sstv/

73, Bertus

PE1KEH

Het verslag van het Amateur Overleg (AO96) is gepubliceerd met evaluatie van de gedragslijn vergunningen radiozendamateurs

Bij de introductie van de gedragslijn is afgesproken dat na een half jaar evaluatie zal plaatsvinden. De VHF-en-hoger commissie heeft hiervoor diverse zaken bij de WOO aangebracht t.a.v. de evaluatie van de Gedragslijn Vergunningen Radiozendamateurs in het Amateur Overleg.

Communicatie rond specifieke eisen

De gedragslijn geeft een kader.

Aan de hand van dat kader worden aanvragen gedaan waarna de aanvrager pas bekend wordt met de specifieke eisen op het moment dat de vergunning op de mat valt. Dit geeft achteraf onnodige complicaties die eenvoudig te voorkomen zouden zijn als AT duidelijk communiceert over de specifieke aspecten. Het lijkt ons zinvol als AT bij de aanvraag vermeldt wat men kan verwachten. Scheelt werk voor AT en frustratie bij aanvragers.

Identificatie

In de gedragslijn wordt het volgende over identificatie gesteld:

De voorschriften en beperkingen kunnen per vergunning verschillen en worden bij het verlenen van de vergunning vastgesteld. Ze maken onderdeel uit van de vergunning en worden vermeld in de vergunning zelf of in meegezonden bijlagen. Veel voorkomende voorschriften zijn een ingebruiknameverplichting, een bepaling over de identificatie van het station en de verplichting om voorrang te verlenen aan frequentiegebruik met een primaire status.

In verstrekte vergunningen staat hierover:

Identificatie

Tijdens de uitzendingen van het station worden de roepletters  xxxx herkenbaar en waarneembaar één keer per vijf minuten uitgezonden in morse (A1A, met een maximale snelheid van twintig woorden per minuut) of in spraak (F3E).

In de (vervallen) gebruikersbepalingen amateurfrequentiegebruik staat over identificatie: de radioroepnaam is bij data- en beeldoverdracht aan de ontvangstzijde na demodulatie in leesbaar schrift zichtbaar. Bij automatische telegrafie en bij data- of beeldoverdracht waarbij technische belemmeringen het onmogelijk maakt om in de voorgeschreven regelmaat de radioroepnaam uit te zenden, wordt de radioroepnaam kenbaar gemaakt door middel van spraak of morsetelegrafie. Informatie wordt niet versleuteld verzonden.

In de Regeling gebruik van frequentieruimte met meldingsplicht 2015 (Geldend van 01-04-2017 t/m heden) staat over identificatie:

  • de in artikel 6, tweede lid, bedoelde combinatie van letters of cijfers wordt ten minste bij het begin en bij het einde van elke uitzending en ten minste eenmaal per periode van vijf minuten uitgezonden, waarbij een reeks kortdurende uitzendingen wordt aangemerkt als één uitzending;
  • d. de combinatie van letters of cijfers is bij data- en beeldoverdracht aan de ontvangstzijde na demodulatie in leesbaar schrift zichtbaar;
  • e. bij automatische telegrafie en bij data- of beeldoverdracht waarbij toepassing van onderdeel c stuit op technische belemmeringen wordt de combinatie van letters of cijfers kenbaar gemaakt door middel van spraak of morsetelegrafie;

We kunnen ons voorstellen dat bij zeer experimentele modus inderdaad A1A wenselijk is maar om dat bij FM (F2A mag dus niet volgens AT), D-STAR, DMR, Fusion etc. door te voeren lijkt ver gezocht. Zeker als de roepletters al in het display en/of internet reflector verschijnen. Daarnaast blijkt dat bij het onderbreken van de datastroom bij deze digitale systemen er complicaties optreden. De afgelopen jaren zijn diverse van deze modi probleemloos gebruikt met een identificatiesysteem binnen het protocol, zodat naar we aannemen er geen reden is een probleem te introduceren.

Iets verderop in de Regeling gebruik van frequentieruimte met meldingsplicht 2015:

  • i. de combinatie van letters of cijfers wordt uitgezonden overeenkomstig de volgende klasse van uitzending:
  • 1°. spraak: A3E, H3E, J3E, R3E, F3E en G3E;
  • 2°. morse telegrafie (maximale snelheid van 30 woorden per minuut): A1A, A2A, F1A, F2A, J2A, G1A en G2A;
  • 3°. automatische telegrafie: A1B, A2B, F1B, F2B en J2B;
  • 4°. data- of beeldoverdracht: F1D, F2D en G2D;
  • 5°. facsimilé en slow-scan televisie; (SSTV): A1C, A2C, A3C, J2C, J3C, F1C, F2C, F3C, G1C, G2C en G3C;
  • 6°. amateurtelevisie: A3F, C3F en F3F.

Het lijkt dus vreemd dat bij nieuw relaisstation de eisen zoveel afwijken van de algemene regeling.

Daarnaast is de snelheid van 20 woorden per minuut vreemd, die wijkt namelijk af van de Regeling, waar immers maximaal 30 woorden per minuut als identificatie is toegestaan.

Efficiënt bandgebruik

Een ander aspect is het efficiënt frequentiegebruik (mogelijk is dit wat prematuur om al in het AO in te brengen).

Bij diverse modulatiesoorten wordt geëxperimenteerd met bandbreedten die veel kleiner zijn dan het 12,5 KHz raster biedt.  Zo zou tevens de mogelijkheid kunnen worden geboden om kleinere bandbreedten aan te vragen voor relaisstations.  Dat zou er voor kunnen zorgen dat in dezelfde bandbreedte meer relaisstations kunnen worden ondergebracht (waarbij het natuurlijk maar de vraag is of men dat dan ook werkelijk aanvraagt). Om mee te beginnen zou 6,25 KHz bandbreedte in aanmerking kunnen komen, zodat in ieder geval het 12,5 KHz raster gehandhaafd blijft. Het is hierbij beslist niet de bedoeling dat een specifiek bandsegment ingericht wordt voor alleen 6,25 KHz aanvragen.

APRS mobiel

Op de website van AT is het volgende te lezen:

(Digi)repeater thuis
Agentschap Telecom heeft recent enkele ‘digipeaters’ in het APRS-netwerk onderzocht. Uit dit onderzoek bleek dat er mogelijk enige onduidelijkheid bestaat over het gebruiken van een (digi)repeater op basis van de eigen amateurregistratie. Vooral het idee dat ‘als je bij de zender aanwezig bent’ je een repeater op een privé-call mag gebruiken blijkt door veel zendamateurs als juist te worden gezien. Om deze onduidelijkheid weg te nemen, is hieronder de van toepassing zijnde regelgeving uitgelegd.

Een (digi)repeater zendt aan de ingang ontvangen berichten, zonder tussenkomst van de eigenaar/gebruiker van deze repeater, opnieuw uit. In de situatie dat dit gebeurt met een vergunning (voorheen ATOF) is dat juist, maar in de situatie dat dit gebeurt op basis van de registratie is dit fout. Hierbij speelt artikel 10 van de Regeling gebruik van frequentieruimte zonder vergunning met meldingsplicht 2015 een rol:

Art. 10, lid 1, onder b zegt: “Het uitzenden van omroepprogramma´s, muziek, reclame of berichten van of voor derden is niet toegestaan.”

Ook berichten van andere zendamateurs of andere geautomatiseerde systemen zijn berichten van derden. Hiermee is het ter beschikking stellen van een (digi)repeater aan andere zendamateurs een gebruik dat niet wordt gedekt door de registratie van de eigenaar/gebruiker, maar dient te worden gedekt door een vergunning voor het zenden met een relaisstation van Agentschap Telecom. Lees meer over het aanvragen van een vergunning in de Gedragslijn vergunningen radiozendamateurs.

Het gebruik van repeaters zonder vergunning kan leiden tot een sanctie.

Feitelijk zegt AT hiermee dat APRS niet mag op de manier waarop dit gedaan werd door stations in de auto. APRS relayeert standaard, dat staat gewoon default aan. Omdat bij de aanvraag van een vergunning (voorheen ATOF) een locatie moet worden opgegeven is het kennelijk niet mogelijk om APRS mobiel te gebruiken.

Het APRS netwerk is wel in stand te houden door stations die thuis ontvangen het niet te ‘heruitzenden’ maar op internet beschikbaar te stellen, het zogenaamde igate. Juist in gebieden waar minder of geen APRS ontvangststations thuis zijn opgesteld valt er een ‘gat’ in het systeem.

Ziet AT een mogelijkheid om het APRS systeem te blijven gebruiken door mobiele station? Bijvoorbeeld door een herdefiniëring dan wel door ‘mobiele locaties’ toe te staan als digirepeater?

Het uiteindelijk verslag van het (in twee delen gehouden) Amateur Overleg is hier te lezen.

 

Overzicht VHF en hoger rubriek Electron april 2018

Bij Commissiezaken schrijft Chris PA3CRX zijn laatste bijdrage, omdat hij op de komende VR stopt als voorzitter van de commissie. Chris heeft eerst de functie van ATV manager bekleed en is daarna drie jaar voorzitter geweest en daarom ook lid van het HB. In die periode zijn allerlei zaken aan de orde geweest en heeft Chris er naar gestreefd VHF en hoger binnen de VERON meer gewicht te geven. Alleen vindt hij het jammer dat er geen invulling is gegeven aan de diverse vacatures binnen de commissie.

Bij de Weak Signal contesten liep niet alles naar behoren, maar gelukkig is door extra inspanning en hulp door Theo PA1TK en Rob PE1ITR de achterstand weggewerkt. Omdat de huidige contestmanager Gert PG5D door omstandigheden niet meer genoeg tijd voor het invullen van deze functie kon vrijmaken is Rob PE1ITR benaderd om dit in te vullen, aangezien Rob op de achtergrond al de contestrobot draaiend hield. Rob heeft positief gereageerd op dit verzoek.

Bij Contesten aandacht voor de MGM Contesten zoals aangekondigd door de RSGB voor de 6m en 2m banden. MGM staat voor Machine Generated Mode. Denk bij Machine toch meestal aan een computer. De puntentelling en het indienen van het log zijn zoveel mogelijk vereenvoudigd. Er hoeft alleen maar een rapport en een locator van 4 tekens te worden uitgewisseld. De punten per km worden berekend op basis van het midden van het locatorvak. De eerste contest is in het weekend van 21 april, de tweede in het weekend van 21 oktober. Voor meer informatie wordt naar onze website verwezen.

Bij Amateursatellieten worden een paar nieuwe satellieten besproken. De Amsat-Oscar 92 is nu volledig operationeel, meestal in UV mode met een uplink op 70cm en een downlink op 2m, alles in FM. Soms wordt omgeschakeld naar een andere mode maar het commando daarvoor gebeurt op de reguliere uplink dus dat wordt wel eens doorkruist doordat die frequentie niet vrij is.
De PicSat is een 3U CubeSat en is speciaal ontworpen om de passage van de exoplaneet Beta Pictorus b voor de ster Beta Pictorus in kaart te brengen. De satelliet beschikt daarvoor over een optische telescoop. Voor ons interessant: er is een FM-relais aan boord. Dit is onlangs getest en werkt. Maar voorlopig is alleen telemetrie te ontvangen.
De ESTCube-2 satelliet uit Estland, waarvan de lancering gepland is voor 2019, gaat in de 70cm band werken. Ook gaan foto’s uitgezonden worden. Als extra komt er een retroreflector waarmee licht kan worden teruggekaatst naar de oorsprong. Deze reflector is bedoeld voor nauwkeurige afstandmetingen.
Een Canadese universiteit gaat een satelliet bouwen waarmee foto’s van het gebied van de aarde gemaakt worden waar op dat moment over heen gevlogen wordt. Ook wordt er educatieve informatie meegestuurd. Als bijzonderheid is het mogelijk een “selfie” te maken.
Het staat nog steeds niet vast wanneer de aangekondigde geostationaire satelliet Es”hail-2  wordt gelanceerd en ook daarna is hij nog niet direct beschikbaar. Eerst moet hij uit een elliptische baan naar een cirkelvormige baan gebracht worden en dan nog naar de juiste positie gemanoeuvreerd worden. Als het eenmaal zover is, vinden we de uplink voor CW en SSB in de 13cm band  en de downlink in de 3cm band.

Bij ATV een uitgebreid verslag van de schade na de januaristormen bij Kees, PE1APH. De mast van 70mm diameter is boven het steunlager geknikt. De antennes hebben het wel overleefd, de dragerbuis van de 70cm yagi kon weer rechtgebogen worden, alleen de buis van de 2m/70cm rondstraler moest vervangen worden.

Frans PC2F laat zien hoe eenvoudig het is om op 70cm met AM-ATV uit te komen. Daarvoor heb je alleen een 70cm “bamiporto” nodig, verder een Mitsubishi PA module met print, een videofilter en een videosignaal. Op die manier krijgt Frans 12W AM-ATV op 70cm. Het video wordt geleverd door een lcd-beeldscherm met video-out, waarmee testbeelden of contest nummers geproduceerd kunnen worden. Ontvangen doet Frans met een laptop met RTL-dongle.

Verderop in de rubriek nog een bijdrage van Kees PE1APH. Kees had behoefte aan wat meer vermogen op 23cm tijdens de ATV Contesten. Kees had uit een oud 70cm project nog enkele 2C39’s liggen, evenals een zware voedingstrafo uit een sloop LF versterker en een ventilator (uit een magnetron) voor de koeling. Ook waren er voldoende elko’s op voorraad. Kees werd getipt door Jack, PA0BOJ over een aanbod van een cavity voor twee stuks 2C39. Doordat ze o.a. lang gelegen hadden bleken niet alle elko’s nog bruikbaar te zijn, maar Kees hield er in ieder geval nog zes over. De eerste resultaten stelden wat teleur, maar door de cavity iets op te hogen zakte de frequentie naar het ATV gebied.

Onder “Tropo” een bijdrage van Chris, PA3CRX over fresnelzones bij straalverbindingen. Straalverbindingen kunnen vergeleken worden met licht en daar ontstaan deze ringvormige fresnelzones waarin de lichtgolven elkaar (gedeeltelijk) uitdoven bij weglengteverschillen van ½ λ. Deze zones zijn al eerder in Electron ter sprake gekomen. Allereerst wordt gekeken naar vorm en grootte van de fresnelzone, waarbij in een tabel de afmetingen van de eerste fresnelzone voor verschillende afstanden en frequenties worden gegeven. Er zijn meer zones die zich als een serie ringen met steeds ½ λ fase verschil voor doen. Chris gaat verder in op het verschil in effect bij smalbandige en breedbandige signalen en geeft aan de hand van ervaringen uit de praktijk aan dat het niet altijd zo is, dat een hoger geplaatste antenne altijd het beste is. Voor wie van theoretische onderbouwing en formules houdt een rapport en een lezing hierover.

Bij zelfbouw tenslotte geeft Kees, PE1APH een tip om je yagi antenne minder aantrekkelijk te maken als rustpunt voor vogels. Dat doet hij door enkele cm boven de dragerbuis van de antenne een draad te spannen. Kees heeft gemerkt dat niet alle soorten draad geschikt zijn, zo roest blank ijzerdraad vrij snel weg. Touw is niet altijd UV bestendig. Ook de kwaliteit van de tiewraps, waar Kees vroeger een dun touw over kon spannen, is niet meer wat het geweest is.

 

PA4VHF kandidaat voor de functie van voorzitter VHF-en-hoger commissie

We zijn verheugd te kunnen melden dat Dick PA4VHF zich kandidaat heeft gesteld voor de functie van voorzitter van de VHF-en-hoger commissie. Dick zal voor de functie worden voorgedragen bij de Verenigingsraad, die in april zal worden gehouden.

De call van Dick sluit al mooi aan op de functie maar dat is uiteraard bijzaak.

Dick is sinds 1989 behoorlijk actief op 6, 4 en 2m. Tegenwoordig ook weer QRV met EME.

En natuurlijk ook met contesten op VHF-en-hoger! Bij de VHF-en-hoger dag in Eindhoven (2016) was de stoel naast hem bijna te klein om al zijn behaalde bekers op te zetten!

Dick PA4VHF met de behaalde contest bekers, uitgereikt in 2016